Parafia pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Czarżu

Historia

Pierwsza wzmianka o miejscowości Czarże pochodzi z 1222 roku, kiedy z rąk Konrada Mazowieckiego otrzymał ją biskup misyjny Chrystian. W 1445 roku w planach synodu diecezji chełmińskiej została wspomniana miejscowa parafia. W drugiej połowie XV wieku wieś otrzymała lokację na prawie chełmińskim. Od 1611 roku Czarże stały się własnością benedyktynek chełmińskich, a następnie od 1667 roku rodziny Działyńskich. W 1723 roku właścicielem został Jan Czapski. Stojący we wsi gotycki kościół pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny wzniesiono na przełomie XIII i XIV wieku. Jest to budowla wykonana z cegły, choć część prezbiterialna wzniesiona została na kamiennym fundamencie. Świątynia powstała na rzucie prostokąta, jest orientowana, lecz nie posiada wyodrębnionego architektonicznie prezbiterium. W 1638 roku dobudowano do kościoła czworoboczną wieżę. Ta zawaliła się jednak już w 1656 roku, a dziś pozostałością po niej jest jedynie gotycki portal. W kolejnych stuleciach świątynię wielokrotnie remontowano. Dopiero w 1974 roku podjęto się budowy dzwonnicy w stylu modernistycznym w formie żelbetonowego stelaża, która to konstrukcja nie współgra jednak z bryłą średniowiecznego kościoła. Jako ciekawostkę warto dodać, iż w okresie okupacji hitlerowskiej w parafii działała grupa AK.

Wnętrze świątyni kryje belkowany strop z XVII wieku, przebudowany w 1881 roku, podczas gruntownej restauracji świątyni. W centrum przestrzeni prezbiterialnej mieści się potężny, piękny, bogato zdobiony ołtarz z rozświetloną figurą Matki Bożej z Dzieciątkiem, zwanej „Czarżeńską”. Podobnie jak pozostałe ołtarze znajdujące się w kościele jest on dziełem barokowym. Znacznie starsza, bo gotycka, jest natomiast pieta, datowana na 1. połowę XV wieku. Również z tego okresu zachowała się granitowa kropielnica stojąca w bocznej kruchcie. Koniecznie należy też zwrócić uwagę na barokową rzeźbę Chrystusa Zmartwychwstałego z około 1600 roku. Ciekawym obiektem jest odkryty i wyeksponowany na północnej ścianie budowli zacheuszek – dowód konsekracji kościoła. Całości zaś dopełniają duże, malowane sceny Drogi Krzyżowej oraz kościelne organy i chór powstałe w stylu neoklasycystycznym. Na placu przed kościołem znajduje natomiast się pomnik św. Jana Pawła II.

Duchowym opiekunem parafii pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Czarżu od 16 marca 2015 roku jest ks. kanonik Mirosław Kaźmierski.